• youtube
  • facebook

Bình Thuận: Bán đất được cấp ở vùng cao, làm gì để giữ đất sản xuất?

Giữ đất là giữ lại tư liệu sản xuất, giữ lại kế sinh nhai cho đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Tuy nhiên, việc giữ đất hiện vẫn gặp nhiều khó khăn khi tình trạng các hộ gia đình, cá nhân đồng bào DTTS cho thuê đất, sang nhượng quyền sử dụng đất do Nhà nước cấp vẫn tái diễn.

Trồng mít cho hiệu quả kinh tế ở vùng cao Bắc Bình.

Trồng mít cho hiệu quả kinh tế ở vùng cao Bắc Bình.

Sang nhượng đất trái phép

Năm 2004, chị Nguyễn Thị Sài Gòn -  đồng bào Chăm ở Tổ tự quản số 5, xã Phan Lâm (Bắc Bình) được Nhà nước cấp 1,5 ha đất sản xuất. Với diện tích đất cấp, chị đầu tư trồng bắp lai, nhưng do đất nằm vùng trũng, mùa nắng đất nứt nẻ, khô khốc nhưng chỉ vài cơn mưa đến nước ngập trắng đồng. Chịu cảnh mất mùa liên miên, chị Gòn bèn chuyển sang trồng cây điều nhưng hiệu quả kinh tế thấp. “Được cấp đất mình vui lắm nhưng trồng cây điều, cây bắp đều thất thu, lại không có vốn đầu tư đưa nước tưới về chuyển đổi cây trồng khác. Cách đây vài năm, khi chồng bị tai nạn, hoàn cảnh khó khăn nên mình đã bán dần đất đi rồi chuyển sang làm mướn kiếm sống”, chị Gòn nói. Chị Gòn là một trong số các hộ đồng bào Chăm được cấp đất sản xuất “04” trên địa phận xã Phan Lâm. Trao đổi với chúng tôi, ông Mang Nhu – Chủ tịch UBND xã Phan Lâm cho hay, diện tích “đất 04” cấp cho người dân sản xuất do Phòng Dân tộc huyện chủ trì lập danh sách cấp cho 3 xã Chăm gồm: Phan Hòa, Phan Hiệp, Phan Thanh trên diện tích đất của xã Phan Lâm. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng người dân sang nhượng đất là do không phát huy được hiệu quả sản xuất. Diện tích đất cấp chủ yếu canh tác dựa vào nước trời, làm ăn mất mùa, không có vốn đầu tư tái sản xuất. Cũng theo ông Nhu, ngoài số hộ sang nhượng đất, cũng có hộ chịu khó, vay vốn đầu tư chuyển đổi canh tác từ cây ngắn ngày như lúa, bắp sang trồng cây lâu năm là mít, xoài cho hiệu quả kinh tế cao. Điển hình như trường hợp của bà Nguyễn Thị Ở, trên diện tích đất cấp 1,5 ha được hưởng lợi mạch nước nhỉ, vùng sản xuất “da beo” này bà Ở trồng 5 sào lúa nước giống ML 48, số còn lại đất gò cao trồng cây ăn trái cho thu nhập ổn định, cuộc sống khá lên.

Thời gian qua, thông qua việc thực hiện Nghị quyết 04-NQ/TU của Tỉnh ủy; Chương trình 134/QĐ-TTg, Quyết định 755/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ... tỉnh đã quan tâm, giải quyết cấp đất cho các hộ DTTS sản xuất, từ đó đã giải quyết được một phần tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất, ổn định cuộc sống lâu dài, đặc biệt đã góp phần đáng kể vào thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, tình trạng sang nhượng đất sản xuất do Nhà nước cấp ở các vùng đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh vẫn còn xảy ra và diễn biến ngày càng tăng. Theo thống kê của Ban Dân tộc tỉnh đến cuối năm 2020, trên địa bàn xã Phan Lâm, huyện Bắc Bình đất sang nhượng chiếm đến 47,4% đất cấp theo Quyết định số 755 của Chính phủ. Về tình trạng sang nhượng đất cấp theo Nghị quyết số 04-NQ/TU của Tỉnh ủy còn diễn ra tại thôn Đồng Me, xã Đức Thuận, huyện Tánh Linh, đất sang nhượng chiếm 40,7% đất cấp; huyện Đức Linh, ở xã Đức Tín chiếm đến 63,5% và xã Trà Tân chiếm đến 78,2% đất cấp.  

Phát huy hiệu quả sản xuất để “giữ đất”

 Ông Nguyễn Minh Tân – Trưởng ban Dân tộc tỉnh cho biết, hiện nay Ban Dân tộc tỉnh vẫn đang tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát, kiểm tra, thống kê số hộ đồng bào DTTS chuyển nhượng, cho thuê đất sản xuất và đề xuất những giải pháp báo cáo với UBND tỉnh. Qua báo cáo của các huyện: Bắc Bình, Tánh Linh, Đức Linh, trong tổng diện tích đất được cấp: 3.237,65 ha/2.835 hộ, thì đã có 501 hộ mua bán, sang nhượng 573 ha (trong đó đất được giao theo Nghị quyết 04 với diện tích 543 ha), trong đó mua bán bằng giấy tay có 549,5 ha. Việc sang nhượng đất sản xuất dẫn đến một bộ phận người DTTS tại chỗ thiếu đất sản xuất, trở thành người làm thuê, cuộc sống khó khăn. Ngoài bán đất, tình trạng cho thuê đất trong các hộ đồng bào DTTS diễn ra phổ biến trong nhiều năm qua. Hầu hết khi cho thuê đất người dân chỉ tự thỏa thuận không qua giấy tờ hoặc theo hợp đồng và không thông qua chính quyền địa phương nên rất khó khăn trong công tác quản lý.

Lời kể của ‘cô gái nhảy lầu vì bị ép tiếp khách trong quán Karaoke ở Bình Dương‘
Cô gái nhảy lầu tự tử vì bị ép “tiếp khách“ quán karaoke ở Bình Dương?

Ngoài canh tác diện tích “đất 04” hiệu quả, bà Nguyễn Thị Ở buôn bán nhỏ phát triển kinh tế hộ.

Ngoài canh tác diện tích “đất 04” hiệu quả, bà Nguyễn Thị Ở buôn bán nhỏ phát triển kinh tế hộ.

Nhu cầu về cấp đất sản xuất, đất ở rất lớn, trong khi diện tích đất để giải quyết cho đồng bào DTTS ngày càng khan hiếm. Ông Tân nhìn nhận, diện tích đất cấp sản xuất cho đồng bào DTTS vùng cao chủ yếu lấy từ đất lâm nghiệp bạc màu nên hiệu quả ban đầu không cao, cần có thời gian cải tạo. Mặt khác, đất cấp xa khu dân cư, đi lại khó khăn, không chủ động nước tưới tiêu vì vậy canh tác không đạt hiệu quả. Trong khi đối tượng mua bán, thuê đất có nhiều thủ đoạn để thuyết phục nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất dẫn đến nếu canh tác không hiệu quả đồng bào sẵn sàng chuyển nhượng ngay. Bên cạnh đó, còn một số nguyên nhân khác như công tác tuyên truyền, vận động của địa phương chưa được quan tâm đúng mức; tư tưởng của một bộ phận đồng bào DTTS vẫn còn trông chờ vào sự đầu tư của Nhà nước… “Vận động người dân giữ đất sẽ rất khó nếu như sản xuất không hiệu quả. Do vậy, làm sao đầu tư tăng hiệu quả, giá trị sản xuất trên diện tích đất cấp để đồng bào DTTS thấy được hiệu quả sẽ giữ đất, giữ kế sinh nhai của mình”, ông Tân nói. Trưởng ban Dân tộc tỉnh cho biết thêm, cùng với nhiều giải pháp quyết liệt của các cấp, các ngành, địa phương, tỉnh, với chức năng nhiệm vụ của mình Ban Dân tộc đã xác định và đề xuất tỉnh giải pháp “căn cơ” trong thời gian tới để đồng bào DTTS giữ đất. Đó là, cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư, đóng chân trên địa bàn cùng với đồng bào DTTS tham gia vào quá trình sản xuất, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để tăng giá trị, hiệu quả sản xuất. Từng bước hình thành chuỗi liên kết sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm đồng bào làm ra. Cũng như quan tâm đẩy mạnh đầu tư chương trình trợ cước, trợ giá theo chiều sâu, đa dạng các mặt hàng nông sản đồng bào sản xuất đảm bảo sản xuất bền vững. Về phía các doanh nghiệp đầu tư sản xuất cần thêm sự “trợ lực” như hưởng các chính sách ưu đãi về lãi suất vốn vay, tiếp cận thị trường công nghệ…

create

THANH DUYÊN / baobinhthuan.com.vn

Nguồn: http://www.baobinhthuan.com.vn/kinh-te/ban-dat-duoc-cap-o-vung-cao-lam-gi-de-giu-dat-san-xuat-137968.html